Hạng vé là cách bạn chia người tham dự thành vài nhóm có quyền lợi khác nhau: vào phiên nào, ngồi khu nào, có suất ăn hay tài liệu gì, và trả mức phí nào. Chia hợp lý thì người đăng ký chọn nhanh, quầy check-in phát đúng thẻ, báo cáo sau sự kiện đọc được. Chia quá nhiều hạng thì ai cũng rối, từ người đăng ký đến người trực quầy.
Bài này đi qua các kiểu chia hạng hay dùng cho hội nghị, hội thảo, tập huấn ở Việt Nam, cách viết quyền lợi từng hạng cho rõ, cách kiểm điều kiện của vé ưu đãi như vé sinh viên, và những lỗi làm vỡ danh sách. Giá cụ thể của từng hạng là việc của khâu dự toán; ở đây chỉ nói cấu trúc.
Các kiểu chia hạng vé hay gặp
Hầu hết hạng vé trên thị trường là tổ hợp của vài trục chia sau. Một sự kiện thường chỉ cần một hoặc hai trục.
- Theo quyền lợi: tiêu chuẩn và cao cấp (thường gọi VIP), khác nhau ở chỗ ngồi, phòng chờ, bữa tối giao lưu, tài liệu in, gặp diễn giả.
- Theo đối tượng: hội viên và không hội viên, sinh viên, giảng viên, khách hàng hiện có. Quyền lợi giống nhau, mức phí khác nhau, cần kiểm điều kiện.
- Theo thời lượng: vé trọn sự kiện, vé từng ngày, vé từng phiên chuyên đề. Phổ biến ở hội nghị kéo dài hai ba ngày.
- Theo hình thức: dự tại chỗ và dự trực tuyến, với quyền lợi rất khác nhau về suất ăn, tài liệu và giao lưu.
- Theo thời điểm mua: đăng ký sớm, đăng ký thường, đăng ký sát ngày. Đây là trục giá, không phải trục quyền lợi, nên tách bạch với các trục trên.
- Vé không bán: vé mời, vé diễn giả, vé báo chí, vé nhà tài trợ. Vẫn phải có trong hệ thống để đếm chỗ và in thẻ, dù không thu tiền.
Một lỗi thường gặp là trộn trục thời điểm mua vào tên hạng vé, ví dụ "VIP sớm", "VIP thường", "Sinh viên sớm". Số hạng nhân lên rất nhanh. Cách gọn hơn là giữ tên hạng theo quyền lợi hoặc đối tượng, còn mức đăng ký sớm là một mốc giá áp lên hạng đó trong một khoảng thời gian.
Nên có bao nhiêu hạng vé
Không có con số đúng cho mọi sự kiện, nhưng có một phép thử đơn giản: một người lần đầu đọc thông báo có chọn được hạng phù hợp với mình trong vòng nửa phút không. Nếu phải đọc bảng so sánh mười dòng mới hiểu, số hạng đã quá nhiều. Với hội thảo một ngày, hai đến ba hạng bán ra cộng các loại vé không bán là đủ. Hội nghị nhiều ngày có thêm vé theo ngày thì cũng nên giữ tổng số lựa chọn người mua nhìn thấy ở mức một tay đếm được.
Phép thử thứ hai nằm ở quầy check-in. Mỗi hạng vé thường kéo theo một màu thẻ, một loại phiếu ăn hoặc một quyền vào phòng riêng. Người trực quầy phải nhớ hết quy tắc này trong giờ cao điểm. Năm hạng nghĩa là năm màu thẻ và năm bộ quyền lợi phải phân biệt; sai một lần là có người vào nhầm phòng chờ hay nhận nhầm suất ăn.
Phép thử thứ ba là báo cáo. Sau sự kiện, bạn sẽ muốn biết mỗi hạng bán được bao nhiêu, có mặt bao nhiêu. Hạng nào chỉ có vài người mua thì cân nhắc gộp ở lần sau.
Viết quyền lợi từng hạng cho rõ
Quyền lợi phải viết thành những dòng kiểm được, không dùng tính từ chung chung như "trải nghiệm đặc biệt". Ví dụ giả định cho một hội nghị hai ngày:
| Quyền lợi | Vé tiêu chuẩn | Vé cao cấp | Vé một ngày |
|---|---|---|---|
| Phiên toàn thể | Hai ngày | Hai ngày | Ngày đã chọn |
| Phiên chuyên đề | Theo chỗ còn trống | Giữ chỗ trước | Ngày đã chọn, theo chỗ trống |
| Khu ngồi | Tự do | Hàng ghế dành riêng | Tự do |
| Ăn trưa, giải lao | Có | Có | Ngày đã chọn |
| Bữa tối giao lưu | Không | Có | Không |
| Tài liệu | Bản điện tử | Bản điện tử và bản in | Bản điện tử |
| Chứng nhận tham dự | Có | Có | Ghi đúng ngày tham dự |
Bảng như vậy vừa dùng cho thông báo mời, vừa là tài liệu cho người trực quầy và người phụ trách hậu cần. Khi có câu hỏi "vé này có được ăn trưa ngày hai không", ai trong ban tổ chức cũng trả lời giống nhau. Cũng nên ghi rõ điều không có: ghi "không gồm bữa tối" đỡ hơn để người mua tự hiểu.
Vé ưu đãi theo đối tượng: kiểm điều kiện thế nào
Viết điều kiện cụ thể. Thay vì "dành cho sinh viên", ghi "sinh viên đang học, có thẻ sinh viên còn hạn, xuất trình tại quầy". Thay vì "dành cho hội viên", ghi hội viên đã đóng phí năm nào. Điều kiện mơ hồ dẫn đến tranh cãi ở cửa.
Kiểm ở một thời điểm, không kiểm hai lần. Có thể kiểm khi đăng ký (người mua tải ảnh giấy tờ lên, ban tổ chức duyệt) hoặc kiểm khi check-in (xuất trình bản gốc). Kiểm khi đăng ký tốn công duyệt và phải thu thêm dữ liệu cá nhân; kiểm tại cửa thì nhanh hơn nhưng phải có phương án khi người đó không mang giấy tờ.
Thu ít dữ liệu nhất có thể. Nếu chỉ cần biết người đó là sinh viên, đừng yêu cầu ảnh chụp cả thẻ có ngày sinh, quê quán. Theo nguyên tắc của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu thu phải vừa đủ cho mục đích đã nêu và xoá khi không còn cần.
Ghi trước cách xử lý khi không đủ điều kiện. Người mua vé sinh viên mà không chứng minh được thì sao: đóng thêm phần chênh, đổi sang hạng khác, hay không được vào. Quy tắc này phải nằm trong thông báo, không để người trực quầy tự quyết.
Giới hạn số lượng nếu cần. Vé ưu đãi có thể giới hạn số suất để không lấn hết chỗ của hạng thường. Khi hết suất, biểu mẫu nên tự đóng hạng đó thay vì để ban tổ chức xử lý tay.
Vé không bán: mời, diễn giả, báo chí, nhà tài trợ
Nhiều ban tổ chức chỉ đưa vé bán vào hệ thống đăng ký, còn khách mời, diễn giả, phóng viên, người của nhà tài trợ nằm ở bảng tính riêng. Đến ngày diễn ra, quầy check-in phải tra hai ba danh sách, còn tổng số chỗ thì không ai biết chính xác. Cách gọn hơn là tạo các hạng vé không thu tiền, chỉ ban tổ chức cấp được, nằm chung hệ thống với vé bán.
Mỗi hạng này nên có hạn mức rõ: nhà tài trợ được bao nhiêu suất theo thoả thuận, báo chí tối đa bao nhiêu người, diễn giả được kèm một người đi cùng hay không. Hạn mức giúp bạn trừ đúng sức chứa trước khi bán, tránh tình trạng đã bán đủ chỗ rồi mới phát hiện còn năm mươi khách mời chưa tính. Việc đón tiếp riêng các nhóm này, ngôi thứ chỗ ngồi hay thủ tục với phóng viên thuộc khâu khác; khâu vé chỉ cần đảm bảo họ được đếm và có thẻ.
Vé không bán cũng cần mã đăng ký và thư xác nhận như vé bán. Khách mời nhận được thư ghi rõ giờ, địa điểm, quyền lợi của mình thì ít gọi điện hỏi lại hơn, và quầy check-in quét mã của họ như mọi người khác. Trong báo cáo, tách số vé không bán khỏi số vé bán để biết thật sự bao nhiêu chỗ đã dành cho khách mời và đối tác.
Vé theo ngày cho hội nghị nhiều ngày
Hội nghị hai ba ngày thường có người chỉ dự được một ngày. Bán vé theo ngày giúp họ tham gia, nhưng kéo theo việc đếm chỗ và kiểm vé phức tạp hơn. Trình tự dựng vé theo ngày cho gọn:
- Tính sức chứa riêng cho từng ngày, vì người mua vé trọn sự kiện chiếm chỗ ở mọi ngày còn người mua vé ngày chỉ chiếm một ngày.
- Mỗi vé ngày ghi rõ ngày nào ngay trong tên hạng, ví dụ "Vé ngày thứ nhất", không dùng tên chung "Vé một ngày" rồi để người mua tự ghi chú.
- Trừ chỗ của từng ngày mỗi khi có vé bán ra, kể cả vé trọn sự kiện, để biểu mẫu tự đóng ngày đã đầy.
- Thẻ đại biểu của vé ngày in ngày hợp lệ hoặc dùng màu dây đeo khác, để người kiểm cửa phân biệt được trong một cái nhìn.
- Mỗi ngày check-in lại từ đầu với danh sách của ngày đó; người có vé trọn sự kiện được điểm danh mỗi ngày để có số có mặt thật.
- Chứng nhận tham dự ghi đúng ngày người đó có mặt, lấy từ dữ liệu điểm danh chứ không lấy từ hạng vé đã mua.
Cách làm này cũng cho bạn số liệu đáng giá cho lần sau: ngày nào đông, ngày nào vắng, phiên nào giữ chân người dự. Nếu ngày thứ hai luôn vắng hơn hẳn, đó là tín hiệu để xem lại chương trình chứ không chỉ là chuyện vé.
Lỗi chia hạng vé làm vỡ danh sách
Các lỗi dưới đây thường chỉ lộ ra vào tuần cuối, khi sửa đã khó.
- Đổi tên hoặc quyền lợi một hạng sau khi đã có người mua, làm thư xác nhận cũ và thông báo mới nói hai điều khác nhau.
- Tạo hạng vé theo ngày nhưng không giới hạn chỗ riêng cho từng ngày, dẫn đến ngày đầu quá tải còn ngày sau vắng.
- Cho mua nhiều hạng trong cùng một đơn mà không ghi tên từng người cho từng vé, đến khi in thẻ không biết thẻ nào của ai.
- Màu thẻ theo hạng vé trùng với màu thẻ ban tổ chức hoặc báo chí, khiến bảo vệ và người dẫn chỗ nhận nhầm.
- Hạng vé trực tuyến dùng chung danh sách với hạng tại chỗ, làm số người cần chuẩn bị suất ăn bị đội lên.
- Không có ô ghi chú nội bộ cho từng vé, nên những ngoại lệ đã đồng ý qua điện thoại không ai lưu lại.
Trước khi mở cổng, hãy tự mua thử mỗi hạng một lần bằng tên giả định, rồi xem thư xác nhận, danh sách xuất ra và thẻ in thử. Mười lăm phút thử như vậy thường bắt được phần lớn các lỗi trên.
Câu hỏi thường gặp
Vé VIP nên gồm những quyền lợi gì?
Tuỳ sự kiện, nhưng quyền lợi phải là thứ ban tổ chức thật sự cung cấp được cho đủ số người mua: chỗ ngồi riêng, bữa giao lưu, tài liệu in, phòng chờ. Tránh hứa những điều phụ thuộc người khác như được gặp riêng diễn giả nếu chưa có thoả thuận với diễn giả.
Có nên bán vé theo từng phiên chuyên đề không?
Nên khi các phiên chuyên đề có sức chứa nhỏ hơn hội trường chính và người tham dự có nhu cầu rất khác nhau. Cách này đòi hỏi biểu mẫu cho chọn phiên, giới hạn chỗ từng phiên và quầy kiểm vé ở cửa phòng, nên chỉ làm khi đủ người trực.
Vé sinh viên nên kiểm lúc đăng ký hay lúc check-in?
Kiểm lúc check-in nhanh và thu ít dữ liệu hơn, nhưng phải có quy tắc khi người đó quên giấy tờ. Kiểm lúc đăng ký giảm tranh cãi ở cửa nhưng tốn công duyệt và phải lưu ảnh giấy tờ, cần xoá sau sự kiện. Chọn một nơi kiểm và ghi rõ trong thông báo.
Hạng vé trực tuyến có cần thẻ đại biểu không?
Thường không cần thẻ đeo, nhưng vẫn cần mã đăng ký riêng để gửi đường dẫn vào phòng và điểm danh. Nên tách hạng trực tuyến khỏi hạng tại chỗ trong mọi báo cáo để không làm lệch số suất ăn, chỗ ngồi và tài liệu in.
Đổi hạng vé sau khi đã mua thì xử lý thế nào?
Ghi sẵn quy tắc: nâng hạng thì đóng thêm phần chênh nếu còn chỗ, hạ hạng thì có hoàn phần chênh hay không và trước mốc nào. Mỗi lần đổi phải cập nhật thẻ đại biểu, quyền lợi và hoá đơn nếu có, nên giới hạn thời điểm cuối được đổi.